Titus van Rijn is vooral bekend door zijn vader en eigenlijk meer nog door de schilderijen waarop Titus geportretteerd werd op een bijzondere wijze.
Uit het hele verhaal van Titus vallen deze werken van zijn vader mij op. Wie is Titus en kunnen we zo de essentie vinden van het kind van Rembrandt en Saskia. Ik begin even met dierendag, niet omdat daar verbanden liggen, (dieren zijn ook voor Rembrandt emoties) wel kunnen we dan het patroon beter zien.
Al vanaf 1929 wordt Werelddierendag op 4 oktober gevierd. Deze datum is gekozen omdat het de dag ná sterfdatum van de heilige Franciscus van Assisi is.
Er zijn verschillende legendes over Franciscus’ liefde voor de natuur. Wat zeker is is dat hij de kloosterorde stichtte, de orde van de franciscanen of minderbroeders. Deze orde is nog steeds actief, vooral op het gebied van spiritualiteit in de zoektocht naar het natuurlijke of zo je wil het geweldloze. In mijn werk heb ik vaak met deze mensen samengewerkt en dat was heel inspirerend. De voettochten die zij maakte rondom Assisi zijn altijd mooie verhalen.
De kleding van de Franciscaan zie je niet veel meer, daarvoor grijp ik even terug op Rembrandt. Rembrandt leefde lang voordat wij dierendag belangrijk vonden, toch kende hij de franciscanen kennelijk wel. De kleding waarin Titus werd geportretteerd werd is de franciscaanse kleding.
Een inkijkje in het kastanjebruin
In 1606 werd Rembrandt van Rijn als negende kind van een molenaar in Leiden geboren. Hier bracht hij ook zijn jeugd door. Zijn familie woonde hier al twee generaties, zo blijkt uit het volksregister van de stad.
In zijn bijbelse en mythologische taferelen toont Rembrandt dat hij een ontwikkeld man was. Hij begon als letterenstudent (retorica, 7 vrije kunsten) en ontwikkelde zich tot schilder van Europese kunst in de 17e eeuw.
Rembrandt ontwikkelde zijn bewustzijn zo dat hij inzichten vond in de verborgen werkelijkheid. Zijn meesterschap over licht en donker kun je nu beter plaatsen, het is een oefening die je kunt aangaan door naar zijn schilderijen te kijken en vooral ook het verhaal proberen te ontdekken.
Het ontwikkelen van de bewustzijnsziel heeft haar voorgangers in het ontwikkelen van gewaarworden en vervolgens in de twee aspecten van de ziel: het denken en het voelen.
In de laatste jaren van de artistieke loopbaan van Rembrandt (rond 1661) schilderde Rembrandt Johannes op Patmos. De evangelist die in dit werk oogt alsof Titus (de zoon van Rembrandt) hier figurant voor is geweest.
https://artlyst.com/thomas-kaplan-revealed-as-buyer-of-rembrandts-st-john-on-patmos/
https://www.theleidencollection.com/artwork/saint-john-on-patmos/
Al eerder, in 1660, schilderde Rembrandt Titus in monniksdracht. Titus draagt het habijt van een franciscaner monnik en is mogelijk geportretteerd als de heilige Franciscus zelf.
Franciscus leefde van 1181-1226 - zijn moeder noemde hem Giovanni (Johannes!)
Op beide werken is nauwelijks iets van de achtergrond te onderscheiden, het lijkt alsof er vooral aandacht mag gaan naar de essentie van de mens, het natuurlijke zelf.
Terug naar de vraag: Wie is Titus
Titus is waarschijnlijk geboren in Amsterdam op 22 september 1641. Titus trouwde in 1668 met Magdalena van Loo en uit dit huwelijk werd een dochter geboren. Titia, mogelijk vernoemd naar de zus van Saskia. Het gezin woonde aan de Singel waar Titus ook is overleden in 1668. Hij ligt begraven in de Westerkerk van Amsterdam.
Waar we Titus herkennen zoals zijn vader hem schilderde is voornamelijk aan Titus’ mooie kin. Ook op het portret met de Franciscaanse pij zien we de kin. Een bijzonder kenmerk die ons iets wil vertellen over de grootsheid van wat schuilt in de lange rij levens van Titus, waarvan een kort leven met zijn vader Rembrandt en nog korter met zijn moeder Saskia. Zelfs de geboorte van zijn dochter mocht hij niet meemaken.
De beide portretten waarin Titus (met de kin) te ontwaren is verwijzen naar:
De Proloog van het Johannes-evangelie én het boek van openbaringen beschrijven de weg van de mens die aandacht heeft voor ontwikkelingen.
Franciscus, die eigenlijk ook Johannes genoemd werd door zijn moeder wordt vaak gekoppeld met het zonnelied. Het Zonnelied bezingt de grote liefde voor de natuur. Je kunt het lezen in Meander magazine https://share.google/IdHAQ1qxpm6P14l54 het is nog steeds actueel, zelfs na zijn 800e sterfdag!
''Moge God ons zegenen met genoeg dwaasheid om te geloven dat we een verschil kunnen maken in de wereld, zodat wij kunnen doen waarvan anderen zeggen dat het niet gedaan kan worden.''
(Franciscus van Assisi).
