Pagina's

12-04-2026

Maria Magdalena

Dante en zijn Divina Commedia, de lente (primavera) en de geboorte van Venus, als je dit hoort weet je dat hierbij Botticelli zijn naam genoemd mag worden. De beelden van Dante, en de tekeningen die 
Sandro Botticelli maakte als illustratie bij Dantes Divina Commedia zijn zeer bekend. 

Hoe kunnen we onze blik op Maria Magdalena hier een plek bij geven? 


In de overgangstijd van de Middeleeuwen naar de Renaissance zien we Sandro Botticelli met zijn misschien wel meest bekende werken, de fantasiewerelden, zoals La Primavera, de lente,  (ca. 1478) en De Geboorte van Venus (ca. 1485). 

Deze beide schilderijen zijn een duidelijk voorbeeld van Botticelli's meest gewaardeerde stijl, die zich kenmerkt door helderheid, scherpe contouren en sierlijke vormen uit de mythologie. 

De Geboorte van Venus beeldt ondanks de naam waaronder het bekend werd niet de eigenlijke geboorte van Venus af, maar haar aankomst, op een grote drijvende schelp, op het eiland Cyprus.

Botticelli is in zekere zin onmiskenbaar een schilder van het zielenleven. 

We zien de vruchten van de oosterse verbeeldingskracht in onderstaand werk. Vanuit de oosterse traditie (vanzelf voortkomende uit de menselijke verbeelding) kijkende naar het Mysterie van Golgotha  ontdekken we hoe de vroegchristelijke kunst naar Italië is overgebracht. 

Wereldimpulsen die overgingen vanuit de oosterse traditie, via Griekenland naar Italië. Meerdere schilders staan in deze stroming, b.v. ook Dante en Franciscus van Assisi. En een collega van Botticelli is natuurlijk Leonardo da Vinci. 

Als het je interesse heeft dan kun je hier meer over deze kunststroming lezen met veel afbeeldingen:  https://rsarchive.org/Lectures/GA292/English/UNK1981/19161008p01.html


Sandro Botticelli leefde in 1445-1510 en was een Italiaans schilder uit Florence. Hij wordt wel gezien als een kunstschilder die de vroege Renaissance inluidde, zo bezien was hij een overgangsfiguur. 




Het is een wonderlijk werk, vooral als je ontdekt dat de langharige vrouw een aureool of stralenkrans om haar hoofd bezit. Ook zien we helemaal onderaan heel klein aartsengel Rafaël gesitueerd in het verhaal van Tobith en Tobias met de vis.

Hoe langer je kijkt, hoe meer je ziet. 

De behaarde Maria Magdalena heeft in Byzantium nauwelijks navolging gehad, wel komt zij voor in de door Venetië beheerste gebieden zoals Kreta. Kreta stond sterk onder invloed van Westerse invloeden en zo ontstond veel verwarring over Maria Magdalena.

De behaarde Maria Magdalena is een vrouw in rouw. Als teken van rouw is het tonen van haren in het Oosten gebruikelijk. 

Deze invloeden werken eeuwenlang door - om de dramatiek te verhogen wordt Maria Magdalena in relatie tot de westerse invloed knielend onder en zich vastklampend aan het kruis weergegeven.
De bewening kreeg een rode mantel op Kreta, de kenmerken van passie (graflegging en bewening).

Rouw kent vele uitingen, ook al is de beeldtraditie in het Westen die van Maria Magdalena als een rijk uitgedoste, mondaine dame met een zalfpot in haar handen of in haar omgeving. Een beeld van de boetvaardige vrouw....

Het afgebeelde werk van Botticelli beoogd het ontwikkelen van een innerlijke gevoeligheid van verbinding tussen hemel en aarde doorheen alles wat zich in ons leven voordoet en zo het hart kan raken. Dan is het kruis de levensboom gelijk. 

© Joke 

meer over Botticelli en Dante kun je hier lezen: https://ciaotutti.nl/kunst-uit-italie/botticelli-hemelse-tekeningen-voor-dantes-divina-commedia/



Geen opmerkingen: