In de Franse stad Colmar in de Vogezen staat, in een voormalig klooster, een groot schilderij van Matthias Grünewald, die in de 16e eeuw leefde. Het stelt de Kruisiging voor en is oorspronkelijk het middenpaneel van een drieluik. Het wordt het Isenheimer altaar genoemd.
Maar om recht te doen aan dit werk, is het nodig deze panelen van Europees belang niet louter als kunstwerken te beschouwen. Het gesloten altaarstuk is gewijd aan het lijden en geopend blijkt het een inzicht te bieden in de menswording van Jezus.
Het is daarmee ook een meditatiebeeld, een vraag om genezing
Wat zien we?
Via deze link kun je het van dichterbij bekijken: https://isenheimer.antrovista.com/show.php
De aandacht gaat naar het midden, waar de gekruisigde hangt temidden van zijn dierbaren zou je kunnen zeggen. Zij reageren op wat ze meegemaakt hebben. De vrouw die ondersteunt wordt is moeder Maria, zij wordt vastgehouden door Johannes de evangelist.
Zoals gebruikelijk bij afbeeldingen van de kruisiging staat Maria links onder het kruis.
Onderzoek van het paneelschilderij heeft uitgewezen dat Matthias Grünewald de figuur van Maria meerdere malen heeft her bewerkt en overgeschilderd. Oorspronkelijk stond ze rechtop, met haar handen gevouwen naar haar dode zoon kijkend. Grünewald veranderde deze houding en ontwikkelde zo een beeldtaal die ook terug te vinden is in het werk van Rogier van der Weyden.
Ook zien we een knielende vrouw, Maria Magdalena, zijn geliefde die met haar gebaren misschien wel moed zend om deze taak te volbrengen. We herkennen haar aan haar kleding en haar attribuut, de zalfpot. Haar losse haar en de kleuren rood (roze -oranje) nodigen uit je te verdiepen in het Maria Magdalena Mysterie.
Iemand als de schilder Matthias Grünewald kende dit geheim nog, en daarom schilderde hij op zijn beroemde altaarstuk dat in Colmar (Frankrijk) te zien is, de beide Johannessen aan de voet van het kruis.
Wie zich innerlijk met dit thema verbindt, opent nieuwe wegen naar de toekomst!
zomaar wat vragen:
Welke band kon er bestaan tussen Christus’ voorloper op aarde, die als een engelbode voor Hem uitging en als eerste mens getuige was van Zijn komst op aarde, en Lazarus-Johannes, de leerling die door Christus zelf werd ingewijd en op grond hiervan als enige discipel onder het kruis op Golgotha kon staan?
Allereerst moeten we ons dit bewust worden: de beide Johannessen blijken de beide incarnatiestromen te vertegenwoordigen die we voortdurend in de bijbel terugvinden. We vinden ze al terug bij de twee kinderen van Adam en Eva: de broers Kaïn en Abel. Abel (de jongere broer) vertegenwoordigt de hemelse stroom, Kaïn (de oudste van de twee) de aardse. Hoe overwinnen we deze dualiteit?
Als het ons lukt de zachte krachten in onszelf te vinden en vanuit ons hart te leven, wordt de aarde weer een prachtige plek om te wonen.
Deze link kun je kopieren en je zo verbinden met Stabat mater dolorosa - de tranen van een moeder -Het is Moeder Aarde die weeklaagt en pijn lijdt............
Het Isenheimer altaarstuk is een van de belangrijkste werken in de kunstgeschiedenis. Matthias Grünewald (Würzburg, ca. 1470 - Halle, 1528) werd geboren als Mathis Gothart Nithart (of Neithart). Hij was de belangrijkste exponent van de laatgotische schildertraditie, samen met Albrecht Dürer en zoals je inmiddels van mij kunt weten heeft Rembrandt deze traditie verder uitgediept.
© Joke Vesseur
Geen opmerkingen:
Een reactie posten