Voor de geschiedenis van de theatercultuur is de commedia dell'arte een vorm die uit Italië stamt en vooral populair na de 16e eeuw. Figuren als Harlekijn en Pantalone spreken nog altijd tot de verbeelding in de Europese tradities. Ook het verhaal van Pinocchio, die staat in de traditie van theaterhervorming
De theatrale cultuurvorm gaat nog veel verder terug. Belangrijke elementen uit het Griekse theater zijn nog steeds relevant in het theater in onze tijd. Zo is er altijd sprake van de rol van het koor als verteller en is er een ensemble die het verhaal begeleidt. Soms is er een commentator of verteller die de thema's kan versterken, dan staan de rituelen meestal in het licht van het thema geboorte en de dood.
Poppenkastspel, pantomime, ballet, opera, circus en carnaval zijn zomaar wat vormen die uit de geschiedenis van de theatercultuur zijn voortgekomen. In Nederland is Rembrandt heel bekend en kun je leren dat deze schildertraditie zich liet inspireren door het theater die hij vorm gaf in de kracht van de verhalen die hij in de verf zette en zo mensen op een waardige manier hun rol kon laten spelen.
Het verhaal van het Griekse theater begint met Dionysos, ook wel Dionisus genoemd, een fascinerende figuur uit de Griekse mythologie. Er zijn talrijke afbeeldingen waar Dionysos met wijn, beker, ranken en veel groen in een soort extase stand wordt afgebeeld. De nadruk ligt dan bij de drank en niet bij het theater of misschien bij het plezier wat voor velen (helaas) alleen kan met drank.
De afbeelding hieronder laat Dionysos zien met een panter een soort speer met dennenappel aan het uiteinde, een bloementooi om het hoofd en een geluidmaker (drum) in zijn handen. Hier geen druivenranken of druiven die natuurlijk verwijzen naar de herfst en de oogsttijd.
Volgens mij staan de panter (of het luipaard) als parnerdier van Dionysos (of Bacchus) voor het heilige dier wat verwijst naar de zintuigen. Theater heeft zo een nauwe relatie met de zintuigen (oren, ogen, neus, smaak en het gevoel. https://www.visitleiden.nl/nl/doen/blogs/de-eerste-schilderijen-van-rembrandt
Dionysos als god van de voorspelling (oogst) was nauw verbonden met Demeter in de mysteriën van Eleusis. In de Romeinse traditie wordt zijn naam Bacchus die een nauwe relatie heeft met luidruchtigheid. Ook hier weer de zintuigen, maar ook de drie werelden uit de kosmologie. Op onderstaande afbeelding zie je de bovenwereld.....(de extase)
Vieringen of feesten waren vieringen van leven en zo van de vruchtbaarheid van de natuur.
In rituelen, processie en optochten kwamen mensen samen om te dansen, te zingen om de groeikracht van de natuur te eren. In deze tijd niet onbelangrijk om zo aanwezig te zijn in het natuurlijke buiten zijn....
Muziekoptredens en rituelen vormen zo de basis voor de ontwikkelingen van het koor in het theater maar ook bij b.v. de Olympische spelen in Parijs waar je Dionysos kon herkennen, in Frankrijk vaker st. Denis genoemd. Misschien ken je (de naam) Jakub Józef Orliński die zo bekender werd.
https://www.youtube.com/watch?v=bHVXUNtCcfk
In het Griekse theater fungeerde het koor als verteller die de teksten of het verhaal in het licht van de gebeurtenis doorgaf aan het publiek. Het koor is tevens de tussenpersoon die de goden- en mensenwereld in sfeer zo met elkaar in verbinding bracht. Het koor heeft hierdoor een religieus karakter binnen de wereld van het theater waar zingen altijd al de brug is gebleven tussen beide sferen.
Dionysos maakte het Griekse theater tot een tijdloos meesterwerk die nog steeds een bron van inspiratie vormt. De innovatieve benaderingen stammen uit dit rijke erfgoed en heeft zo een onuitwisbare stempel gedrukt op het theater.
Inmiddels kennen we zelfs het theater van de ikken voor wie inzicht zoekt in alle rollen die het leven je voorleggen kan. Theater of het theatrale vormt dan de emotionele impact van de voorstelling (het toneel) die ieder mens voor zichzelf doorheen de rollen kan vergroten (of uit vergroten zoals vanaf de coronatijd) en in alle eenvoud leren verstaan.
Welke theatervoorstelling speel jij?
Geen opmerkingen:
Een reactie posten