Het Tibetaanse dodenboek

In Moeders zijn ook dochters, onderzoeken Sarah Marijnissen en Alexander Oey de impact en de betekenis van de relatie tussen moeder en dochter. In deze tweeluik staat de gedachte centraal dat je moeder je eerste en misschien wel grootste leermeester is. 

Met die vraag in het achterhoofd gaat Sarah  Marijnissen in gesprek met andere dochters die net als zij de urgentie voelden om het beeld dat ze als kind over hun moeder hebben gevormd bij te stellen vanuit een volwassen blik. Ze spreekt hierover met Theatermaker en schrijver Nazmiye Oral.

Je kunt deze documentaires nog overal vinden op internet. Dat is dan jouw keuze. 

Inmiddels is Sarah overleden, ik las een in-memoriam dat niet zozeer haar leven beschrijft maar haar werk, zelf vind ik dat jammer. Het is een deel van je ook al ben je meer dan wat je doet. In haar documentaires kun je wel ontdekken hoe zij in het leven stond. 

‘Je hart als poort’ 

In haar vroege werk blijft Marijnissen als maker op de achtergrond. Ze laat anderen aan het woord over hun visie op het leven. In de laatste drie tweeluiken die ze maakt, speelt ze zelf een prominente rol. Ze geeft een openhartig kijkje in haar eigen innerlijke zoektocht.

Ik lees dat Sarah  als beoefenaar van het Tibetaans boeddhisme trainde ze voor haar ‘transitie’ - Sarah Marijnissen spreekt niet over de naderende dood, maar over haar transitie. 

Opvallend genoeg kreeg Sarah al een voorproefje van dat stervensproces.  Ze beleeft een intense bijna-doodervaring, die haar kijk op leven en dood grondig verandert. 

Ik citeer: “Die bijna-doodervaring leerde mij in de allereerste plaats dat er continuïteit van leven is. Er is echt geen sprake van dat het stopt. Een tweede les was dat je bewustzijn op zo’n moment precies op dezelfde manier functioneert als hier, maar dan onbeschrijfelijk veel intenser. Ik was daar even nieuwsgierig en onderzoekend als hier. Waar ik het meest van onder de indruk was, toen ik eruit kwam, was dat ik heel diep wist dat wij in essentie mededogen en compassie zijn. Dat is wat ons met elkaar verbindt en daarin zijn we ook afhankelijk van elkaar in dit leven. We lezen dat soort dingen natuurlijk allemaal wel eens, maar nu weet ik het zeker. Ik kwam er zo blij uit; dit is gewoon waar!”

Als je er interesse in hebt kun je hier verder lezen: https://bodhitv.nl/sarah-marijnissen-over-sterven/

'Het Tibetaanse Dodenboek' (Bardo Thödol) is misschien wel het merkwaardigste boek dat het Westen van het Oosten heeft ontvangen. 

Het tibetaanse dodenboek staat ook bij ons in de boekenkast. Het is een boek wat ik nooit heb kunnen lezen maar wel af en toe inkijk. 'Het Tibetaanse boek van leven en sterven' bevat eenvoudige oefeningen voor iedereen die zijn leven wil veranderen, zich wil voorbereiden op de dood of stervenden wil begeleiden. De essentie van het boeddhisme is dat alles tijdelijk is: het begrip tijdelijkheid is eigenlijk een vorm van sterven. Die cyclus van leven en dood vindt voort­durend plaats.

In de nieuwsbrief van Hans Stolp kun je ook lezen over deze processen: www.hansstolp.nl maar ook hier: https://landelijkexpertisecentrumsterven.nl/sterven/