Beelden die al jaren leven in ons collectieve geheugen, hier door Rembrandt in de verf gezet.
Het kleine winterlandschap is het enige dat Rembrandt schilderde en tevens zijn laatste kennismaking met landschapsschilderkunst.
Op bovenstaand werk van Rembrandt zien we weer hoe hij als regisseur met zijn schilderijen verhalen wist te vertellen. Elk mens doet ertoe en heeft een eigen rol. Als je kijkt met de ogen van de man die aan de zijlijn staat met een stok in zijn hand zie je de vrouw met een warmrode mantel aan. Rood is een kleur die opvalt, door er het zonlicht op te laten schijnen komt er ahw beweging in. De staande man aan de kant heeft een rode muts, de kleur rood vindt haar ordening in het blauw in de onderste luchtlagen. Bij Rembrandt kun je zijn verhalen ordenen aan de hand van de kleuren in een schilderij.
Ook de belichting is boeiend. Het licht van de zon schijnt op de vrouw met het hondje wat achter haar aan loopt. De man die zit met zijn rug naar ons toe vangt nauwelijks een zonnestraaltje. We kunnen het schaatspaar toch zien en zelfs de schaatsen van de zittende man. Misschien komt dit door de reflectie van het ijs als lichtbron. Zo zijn niet alleen de kleuren ook het licht vertelt wat we zien en eigenlijk ook wat waar we moeite voor moeten doen om het te ontwaren. Er is namelijk ook een paard te zien die een slee trekt, op de voorgrond zit een schaatser uit te rusten en de oude man met een baard aan de rechterrand leunt op zijn stok bij het observeren van het tafereel.
De intens blauwe lucht met witte wolken maakt de ijsvloer witter. We zien kale bomen, een boerderij en een hooiberg in het landschap. Er is ook een brug en in de verte een windmolen en als je goed kijkt ook een toren. Mogelijk kijken we naar een winterlandschap op de weg van Amsterdam naar Haarlem.
De Haarlemmertrekvaart is een in 1631 aangelegde waterweg tussen Amsterdam en Haarlem. Rembrandt schilderde dit winterlandschap in 1646.
Op deze afbeelding kun je de sfeer van een koude winterdag beter bekijken:
Het schilderij is een met olieverf op hout geschilderd winterlandschap, gesigneerd en gedateerd 1646. De afmetingen zijn 16 bij 23 cm dat wil zeggen iets groter dan een half A4-tje, olie op eikenhout. Het paneeltje behoort tot de collectie van het museum Schloss Wilhelmshöhe te Kassel in Duitsland.
In de Napoleontische tijd was het schilderij gedurende een achttal jaren (1807-1815) in het Musée Napoléon te Parijs. Daarna kwam het weer terug naar Schloss Wilhelmshöhe in Kassel.
In Nederland was het te zien in 2006 ter gelegenheid van de manifestatie 400 Jaar Rembrandt. Het werd toen tentoongesteld in het Museum De Lakenhal in Leiden.
Het kleine formaat, dat overeenkomt met dat van veel van zijn tekeningen en etsen, roept ook het beeld op van Rembrandts grafische werk. Dat er teksten bovenstaan is bijzonder, ook hoe hij zijn naam schrijft is opvallend.
Voorafgaand aan het jaartal is in beide prentjes de cursieve “f.” weergegeven als afkorting voor fecit, zo maakt hij duidelijk dat hij het is dit dit gemaakt heeft.
Van de twee schaatsetsjes is De Schaatsenrijder het meest bekend. Het vierkante prentje meet slechts 6 x 6 cm en dateert van ongeveer 1639. Rembrandt moet toen begin dertig geweest zijn.
Het beeld is in de loop der jaren onderdeel geworden van ons collectief geheugen en we hebben het paraat wanneer het nodig is. Zo schaatst de Nederlander!
Rembrandt, Tis vinnich kout, 1634, die je hieronder kunt bekijken is, toont twee etsjes die bij elkaar horen. Op de eerste, en dus het tweede schaatsetsje zien we de schaatser als soort detail op de achtergrond van de wat haveloos geklede man die in elkaar gedoken is en misschien zelfs wat humeurig kijkt naar ons. Dat hij het koud heeft, wordt duidelijk door de tekst die boven zijn hoofd geschreven staat: Tis vinnich kout.
De schaatser op de achtergrond duidt erop dat het niet gewoon koud is, maar dat het vriest.
De laatste langwerpige prentjes meten ca. 11 x 4 cm en zijn direct op de etsplaat gemaakt. Ze zijn ouder dan het schilderij in de sfeer van een winterlandschap. Het laat ons zien dat in de tijd van Rembrandt er ijs lag, het koud was en mogelijk vertelt het ons iets over de periode die de Kleine IJstijd wordt genoemd.
Rembrandt leefde van (Leiden, 15 juli 1606/1607 – Amsterdam, 4 oktober 1669) en heeft dus voluit geleefd in de periode van de Dertigjarige oorlog 1618 – 1648.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten