Pagina's

06-05-2026

schilder van licht

 De schilder, William Turner,  die ik in dit artikel nader ga bekijken is een aquarel schilder die ik onlangs van dichterbij mocht bekijken in Dordrechts Museum. Deze werken uit de befaamde Paul Mellon Collection zijn nooit eerder in Nederland te zien geweest. 

Aquarel is een schildertechniek met verf op waterbasis. Heel subtiel, laag over laag, wordt de afbeelding in de zogenaamde nat-in-nattechniek aangebracht op dit en poreus zuurvrij tekenpapier.



Deze techniek waarmee William Turner experimenteerde kreeg een nieuwe impuls nadat hij de kleurenleer van Goethe ging bestuderen. Het lukte hem deze kleurenleer te integreren en de kleuren, met veel water op het penseel aangebracht, op elkaar te laten reageren. Een wonderschoon natuurgetrouw - zoals we met het blote oog kunnen waarnemen - beeld in zijn spontaan geschilderde aquarellen. 

Het is niet moeilijk te ontdekken dat zijn hart uitging naar de natuur, vooral de natuur in de meest woeste schoonheid. Schetsen die hij al wandelend maakte werden soms ook in zijn atelier verbeeld in olieverf. Bekend om zijn olieverfschilderijen is Turner misschien toch wel de grondlegger van de Engelse landschapschilderkunst in aquarel en voorloper van de fotografie kunst. 

Het kijken in perspectief van Turner werd ook door architecten opgemerkt. 



De puur geometrische lijnen van de door hem getekende gebouwen als combinatie van lijn technische structuren in een romantische setting maakt William Turner voor Engeland net zo bekend als Rembrandt voor Holland als het gaat om het atmosferische in het kleurenspel. 

William Turner

Een wonderkind is waar ik hem plaats, leefde van 1775 tot 1851. Het is een succesverhaal van een beeldend kunstenaar waar je best door geraakt kunt worden.

William Turner is geboren in het hart van het oude Londen en begon al vroeg met tekenen. Van beide ouders kreeg hij alle ruimte om zijn talenten te ontwikkelen. Zo kon hij eigenlijk al vroeg zijn eigen ontwikkelingsgang gaan, ook al had hij al vroeg zijn moeder verloren. Na de geboorte van een dochtertje (in 1786) werd zij wat wel 'zielsziek' wordt genoemd. William was op de leeftijd van  11 jaar toen zijn moeder is opgenomen in een inrichting en in 1804 daar is overleden.

Zijn vader volgde de kleine William nauwkeurig en zag dat het goed voor hem was een tijdje naar een andere plek te verhuizen. Hij ging wonen bij een oom van moederszijde in Brendfort. Een klein stadje ten westen van Londen aan de oevers van de Theems.

Al op zijn 15e werd William toegelaten op de beroemde 'Royal Academy of Arts' en in 1804 kon Turner een eigen atelier openen. Hij was een bekend schilder die volop gedragen werd door zijn vader die zijn beroep (barbier) had opgegeven om zijn zoon te ondersteunen. Zijn vader maakte de verven aan en spande schilderdoeken op. William kon zich volledig op het schilderen richten....

Als schilder van het Engelse landschap was hij al spoedig favoriet en werd in de 'Schilder van Licht' genoemd. 

Al langer geleden had ik de film: Mr. Turner gezien. 

Deze tip kreeg ik van een mij dierbaar mens met ook inzicht in zijn aquarel en perspectieven. De manier van kijken die Turner experimenteerde als beeldend kunstenaar inspireerde Turner ook tot fotografie. Toen nog nauwelijks een kunst of kunde. De schilder van licht zoals hij genoemd werd ging experimenten met het schrijven met licht, dat is wat fotografie betekent. 



De verfilming van zijn leven, met een kijkje in zijn privéleven en zijn artistieke loopbaan geeft ook een beeld van de belangrijke mensen in zijn leven. Mr. Turner vertelt het prachtige levensverhaal van de man achter de beroemdste landschap schilderijen en zeegezichten van die tijd. 
 

Zijn adembenemende landschappen baden in een goudgeel zonlicht. Terwijl zijn zeegezichten soms heel donker en somber zijn. Turner was een zwijgzaam man en vol tegenstellingen. De man achter de schilderijen blijft een mysterie en ligt misschien verborgen in wat hij als beeldend kunstenaar ons liet zien en misschien nog wel meer in de betekenisgeving die hier https://www.william-turner.org/biography.html duiding krijgt. 


 Zie The Dort Packet-boat from Rotterdam Becalmed’ 1818
                      de pakketboot Rotterdam-Dordrecht op de Merwede, bij windstilte




In totaal omvat de nalatenschap van Turner (1751-1851) 550 schilderijen, 2000 aquarellen en 30.000 werken op papier. De 14 doeken die nu in het Dordrechts Museum worden tentoongesteld tonen zijn passie voor de natuur die hij keer op keer in aquarel weergaf zijn de moeite van een bezoekje waard. Volgens zeggen heeft Turner meer dan 282 schetsboeken in zijn leven gevuld op zijn reizen door Europa. 

Turner heeft veel door Europa gereisd - in 1817, 1825 en (op doorreis) 1840 bezocht Turner ook Nederland. Zijn laatste reis naar Venetië was in 1840. 


Zijn zelfportret 



Joseph Mallord William Turner overleed in 1851 in zijn huis in Cheyne Walk, Chelsea. Op zijn verzoek werd hij begraven in St Paul's Cathedral




https://www.william-turner.org/




Geen opmerkingen: