01-02-18

de Vijfster en Venus

Het pentagram is van oudsher het symbool van Venus, de Morgenster. Deze heldere ster beschrijft elke acht jaar een uiterst precieze vijfster aan de hemel. Het Venus-principe, de gulden snede, is overal aanwezig waar harmonie heerst of gezocht wordt.


Ook is het pentagram het symbool voor de volmaakte harmonie, de getalsmatige verhoudingen in de vijfster zijn terug te voeren tot de 'gulden snede' met het verhoudingsgetal phi, dat afgerond 1,618 is.

Vijf is tevens het getal voor het menselijk bewustzijn, in de sacrale geometrie is HO terug te vinden in de vijf vingers of tenen van ons lichaam of in de vijf uiteinden van ons fysieke lichaam: hoofd en vier ledematen (penta=vijf). Ook is het de vijfde punt van een piramide, de sluitsteen aan de top van dit vijf zijdige lichaam (vier gelijke driehoeken en een vierkant als basis).

Op een hoger niveau is het pentagram te zien als het symbool voor Christus als de Mensenzoon. Christus vertegenwoordigt het hoogste en meest harmonieuze bewustzijn op aarde.

De vijfster verwijst dus zowel naar Venus, de godin van de liefde als naar Christus, die de kosmische liefde naar de aarde bracht. De universaliteit is belangrijk, want alle draden van leven en dood komen in deze naam samen. Venus is de Latijnse naam voor de Griekse godin van de liefde, Aphrodite. In de kunstgeschiedenis gebruikt men vaak de Latijnse naam voor de Griekse Aphrodite. Aphrodite betekent: uit het schuim geboren (Aphros is grieks voor 'schuim) Uit het zeeschuim geboren gaat zij, naar de mythe verluidt, soms varen op een schelp bij Cyprus aan land.


Rafael Santi, schilderde al zijn madonna schilderijen met als basiscompositie de vijfster. De roos in bloei symboliseert de schoonheid en volmaaktheid van de ontwaakte ziel.Dit is de wedergeboorte ‘ uit water en geest ‘. Of zoals de School van het Gouden Rozenkruis het uitdrukt, het ‘ proces van transfiguratie ‘ In de verbeelding van een roos valt het hart van de roos samen met het centrum van het pentagram - je krijgt dan een roos die een vijfster omhult en een treffend beeld voor het vrouwelijke.

                             

De rode roos symboliseert de liefde, de vijfbladige roos wordt van oudsher verbonden met Maria.
                   
Als oerbeeld van moeder en kind wordt vaak de Sixtijnse Madonna, geschilderd door Rafaël getoond. Het hoofdmotief is duidelijk, het geheel van de compositie is gebaseerd op het pentagram.  Rafaël schilderde dit fenomeen; wie is Rafaël en wat schilderde hij?

De Italiaanse schilder Raphaël Santi (1483 – 1520) was zoon van een vader die ook schilder was, Giovanni Santi - in Urbino, de residentie van de graven van Montefeltro. Daar werd Raphael geboren. Zijn ouders zijn gestorven toen hij nog een kind was.
Zijn leraar was de schilder Perugino.

                           


In 1504 trok Raphael naar Florence, dat door de financiële ondersteuning en het inzicht van de Medici-familie een van de belangrijkste centra van de Italiaanse kunst was geworden. Vanaf dat moment groeide geleidelijk aan de roem van Raphael, vooral door zijn talrijke schilderwerken die de heilige maagd, de madonna,  tot onderwerp hebben. In 1507 werd hij door paus Julius II naar Rome geroepen, waar hij schilderde van 1508 tot 1517 aan zijn wereldberoemd geworden werk in het paleis van het Vaticaan. B.v. de Disputa, de School van Athene en de Parnassus en de drie hoofddeugden. 
Worden hier de verschillende kunstvormen en de wetenschap, het aristotelisme, met de theologie van de kerk tot een eenheid verbonden en samengesmeed? 

In 1514 werd hij bovendien aangesteld als leidinggevend persoon bij de nieuwbouw van de St. Pieter-kathedraal in Rome. Rond 1515/16 volgden de schetsen voor de gobelins in de Sixtijnse Kapel,  die eveneens wereldberoemd zijn geworden. Een gedeelte is tegenwoordig te zien in het Victoria-Albert-museum in Londen. In 1519 voltooide Raphael de schilderingen in de Villa Chigi en in de Vaticaanse loggia’s te Rome. Kort nadat hij zijn laatste grote werk, de Transfiguratie, geschilderd had, stierf hij op 6 april 1520 op 37- jarige leeftijd. 
                                         



Dit is waarschijnlijk het laatste werk van Rafael; Een bewaard gebleven tekening geeft aan dat Rafaël aanvankelijk van plan was alleen de transfiguratie te schilderen. Een opvallend aspect van dit werk is het bijzonder expressief belichten van onderdelen, volg de beweging van de wijzende handen en ontdek waar naar verwezen wordt. 

Latere generaties, waaronder Caravaggio en vanzelf ook Rembrandt, zullen een voorbeeld nemen aan het theatrale licht en schaduweffecten.Deze belichte delen steken af tegen donkere delen. 


De Sixtijnse Madonna schilderde hij in 1515 en is waarschijnlijk het meest bekende werk van Raphael – het hoogtepunt van zijn Madonna-reeks. Hij brengt de kosmische majesteit van de maagd op een manier tot uitdrukking, die geen schilder voor of na Raphael heeft weten te verwezenlijken. Zijn eerdere schilderwerken over de maagd Maria bevonden zich in een zeer realistische aardse omgeving en aardse landschappen; de Sixtijnse Madonna heeft onder haar voeten een aardbol; enkele gestalten rechts en links onder die herinneren aan een aardse werkelijkheid. De gestalte van de maagd zelf rijst op van de aarde in een kosmische ruimte, waar talloze engelachtige wezens zweven. De attributen van de ‘hemelse koningin’ treffen we ook bij Raphael aan, zoals de kroon en koninklijk gewaad – de eenvoud die rond de maagd een onzichtbare mantel weeft lijkt van kosmische, onovertroffen majesteit. 

Daadwerkelijk heeft Raphael in dit beeld de imaginatie van de goddelijke maagd, de wereldziel, tot kosmische dimensies verheven. Volgens Willi O. Sucher heeft hij dit werk geschilderd in zijn ‘schorpioen/jupiter’ periode. Het verheerlijken van het eeuwig vrouwelijke in een universele gedaante leek daarmee afkomstig te zijn van een herinnering uit het/zijn verleden die nog steeds voortleeft. 

We zijn inmiddels redelijk vertrouwd met het idee van leven na de dood, maar dat er ook leven is voor de geboorte? 

Sta er eens bij stil: een eicel - de oudste celsoort in een vrouwenlichaam – stelt zich open voor een mannelijke zaadcel. Dat twee cellen samen komen en één cel worden, gebeurt nergens anders in het menselijk lichaam. In de eerste weken na de bevruchting gebeurt veel in de verborgenheid. Vaak zien we nog niets aan de vrouw en is zij zich nog niet bewust van wat zich in haar lichaam voltrekt. Terwijl de embryonale ontwikkeling tussen de 17e en 20e dag het spannendst is: het latere maagdarmkanaal en de neuraalbuis ontstaan en het bloed gaat stromen – en er is er nog geen hartje. Pas in de vijfde week wordt een begin gemaakt met de aanleg van hart en centraal zenuwstelsel. Het is heel boeiend om beschrijvingen vanuit de Embryologie tot je te nemen. 

Lang voordat wetenschappers dit hadden ontdekt, noemde Rudolf Steiner precies de 17e en 20e  dagen als het moment waarop de ziel zich verbindt met een nieuw mensenleven. Ik denk dat dit niet voor niets gebeurt buiten ons blikveld. Kinderen verstoppen zich graag, ook later nog. In het verborgene vinden zij geborgenheid. 

Een bevruchting kun je nog forceren, maar niet dat een mensenziel zich ermee verbindt. Blijkbaar kun je de geest niet dwingen.......

Het moment dat Rafael probeerde te vangen in zijn Sixtijnse Madonna, zien we Maria met haar kind, zij kijken allebei vooruit. Ze kijken het leven in met een vragende blik in de ogen maar tevens ontvankelijk. Ze lijken te staan op de drempel van nieuw leven, samen maar ook verzonken in zichzelf. En als je goed kijkt, zie je achter de opgetrokken coulissen dat ze worden omringd door talloze kinderhoofdjes. Een prachtig beeld van de voorgeboortelijke wereld - niet voor niets wordt Rafaël de grootse schilder uit de Renaissance genoemd. Renaissance dat in feite wedergeboorte betekent en is niet los zien van de opkomst van het humanisme. 

Het is prachtig om de beweging die in het schilderij van de Sixtijnse Madonna zit te zien en te volgen bij de Madonna en haar kind, de putti's (cherubijnen met vleugeltjes) het hoger zelf van Maria en het hoger zelf van het kind. 




                                                       



In de beeldende kunst krijgt de christelijke religie in de Renaissance (wedergeboorte) meer en meer gestalte, ze komt meer op aarde en wordt steeds meer een persoonlijke innerlijke ervaring. Zou de groep van architecten, beeldhouwers en schilders van het 15e eeuwse Florence en Rome niet dezelfde groep van twaalf apostelen en andere leerlingen kunnen zijn die weer zijn gereïncarneerd om de ontwikkeling van de esoterische inzichten een stap verder te brengen: verder naar het westen, dieper in de beleving, voor meer mensen bereikbaar?

In zijn boek ‘Johannes’ schrijft Loek Dullaart: Wie de lieflijkheid van de Madonna’s van Raphael ervaart, met daarop steeds weer als kleine toeschouwer Johannes de Doper, ontkomt niet aan de indruk: ‘deze schilder moet er zelf bij zijn geweest, is misschien zelf wel Johannes geweest in een vorig leven, die toekeek als de jeugdige Maria haar liefdevolle herderskind op haar schoot had. Johannes de Doper is op bijna alle schilderijen aanwezig, ook waar je dat niet verwacht, bijvoorbeeld op de Disputa, de filosofenstrijd. Daarop wordt hij afgebeeld zittend in de hemel, aan de rechterhand van Christus.




Vanaf 1515 verblijft Rafaël nog enige tijd in Florence. Naast vrienden brengt hij ook veel tijd door met vrouwen. Hij is snel verliefd, dol op vrouwen en graag tot hun diensten bereid. Met één van de courtanes ‘La Fornarina’ genaamd, heeft hij een langdurige relatie. Zij staat ook model voor vele van zijn werken, met name voor de meeste van zijn Madonna’s. Zij is zijn muze en zijn madonne.

Hij verloofd zich met een heel jong meisje, maar kort daarna overlijdt dit meisje (het nichtje van een kardinaal) en niet heel veel later overlijdt Raffael zelf ook. Hij schilderde toen, zoals al gezegd,  de verheerlijking van Christus op de berg Tabor tot hij werd verrast door de dood. Dit onvoltooide werk hing boven zijn bed waar hij opgebaard lag…..

                 
rozenbottel en de vijfster 


Maansknopen
Raffaëllo Santi, kortweg Raffaël genoemd, werd geboren op 6 april 1483 en sterft ook op 6 april, op goede vrijdag in het jaar 1520. Hij werd 37 jaar oud – als we kijken naar zijn maansknopen, belangrijke momenten in een mensenleven rond de 19, de 37 en de 56 jaar, zijn dát bij uitstek momenten waarop we in aanraking gebracht worden met je geboorte-impulsen, je drijfveren en motieven waarmee je (ziel) eens op aarde kwam. Voor Raffaël eindigde dat leven al bij de tweede maansknoop. 

De maansknoop verwijst altijd naar iets karmisch; mensen die de maansknoop inbrengen hebben veelal in vorige levens al eens iets met elkaar van doen gehad en willen dit nu tot een oplossing/vervolg brengen.......

De Maansknopen zijn geen Hemellichamen; ze zijn de punten waar de baan van de Maan rond de Aarde het pad van de Aarde rond de Zon kruist. De Maansknopen verplaatsen zich tegen de richting van de klok in. De Noordelijke Maansknoop is de stijgende knoop; ( het punt dichtst bij onze Noordpool), en de Zuidelijke Maansknoop is de Dalende knoop ( het punt dichtst bij onze Zuidpool ). De Twee knopen staan altijd exact 180° van elkaar verwijderd.

Wanneer we zonder bewustzijn handelen, zijn we geneigd om in reactie op onze omgeving de positie van onze Zuidelijke Maansknoop "uit te leven", omdat we er in onze vorige levens gewend zijn geraakt dat deze aanpak gunstig voor ons uitpakt. Daar waar de Noordelijke Maansknoop staat, daar moeten we naartoe. Bij deze Noordelijke knoop moeten we leren dat het veilige , dat we kennen door onze vorige levens, verandert moet worden. We moeten die nieuwe weg in slaan om te leren waar we naar toe moeten in dit leven. 

Het woord pentagram stamt van het Griekse πεντάγραμμον (pentagrammon), wat ‘vijf lijnen’ betekent. In het Egypte van de farao’s was het een symbool van de “moeder” der dingen. De roos is een symbool van de liefde - maar toch vooral vanwege de rozenbottel. De knopblaadjes van de bottel, net als het hart van een Appel,  vormen een pentagram. Hart (de Zon) en Venus (de liefde) bewerkten samen dit wonder als symbool van creatieve kracht van de Zon en de vruchtbaarheid van de natuur (Venus) wordt dit tot uiting gebracht. Venus (de Grieken noemden haar Aphrodite) is een bindende, erotische kracht. Wat de Grieken Eros noemden is een tintelende passie voor leven, ook in een context waarin dit in onze ogen niets met liefde te maken heeft. 

De vijfster of quintiel is een heel kunstzinnig figuur en kan geest en materie met elkaar verbinden en tevens het mannelijk en vrouwelijk aspect in de samenleving. 


© Joke - fluisteralsjeblieft

Geen opmerkingen: