22-06-17

Het Maria Magdalena mysterie


Maria Magdalena is – na Maria, de moeder van Jezus – de meest populaire vrouw. Vrijwel iedereen kent de namen, ook al is haar identiteit niet helemaal duidelijk. Legenden en overleveringen spreken elkaar nogal eens tegen en het maakt nogal wat uit of je gebruik maakt van oude bronnen of afgaat op de hedendaagse channelingen die vaak weer een heel ander beeld schetsen.


Sommige stromingen bijvoorbeeld laten een heel andere tendens zien dan die van andere stromingen Volgens sommigen ging Maria Magdalena met de moeder van Jezus mee naar Efeze, aan de kust van Klein-Azië, naar het land van Artemis dus.

Anderen leren dat zij na de indringende ervaringen 'in de tuin' zich teruggetrokken heeft om haar kindje te baren dat Sarah heette, of Tamar, of Tamar-Sarah. Na wat rond zwervingen is zij, samen met Lazarus, in Frankrijk terechtgekomen, waar zij nog zo’n dertig jaar zou hebben geleefd. Ze sterft in Aix en wordt daar ook begraven, maar haar gebeente werd later naar de kathedraal van Vezelay overgebracht.

Maria Magdalena komt uit oude geschriften en vooral uit het evangelie (apocrief) onder haar naam, naar voren als de ‘metgezellin’ van  Jezus, als een vrouw waar Jezus veel liefde voor had, die hij kuste, die zijn leer beter begreep dan de apostelen. Zij die ‘apostel van de apostelen’ was en wordt gezien als de vertegenwoordigster van de Sofia.

Dat ze tot de verbeelding sprak wordt duidelijk uit de vele verhalen die over haar werden verteld. Hierin werd ze afgeschilderd als een schoonheid, een secreet, een apostel en een prostituee. De legendarische Maria Magdalena lijkt uit meerdere vrouwen te bestaan, schrijft ook Karin Braamhorst op basis van haar kunsthistorische onderzoek.

‘De keten der vergetelheid is tijdelijk’, zegt het evangelie naar Maria Magdalena. 
De mythe wordt doorbroken, een vrouw wordt recht gedaan.

De legenden en apocriefe boeken (denk aan Bernard van Claivaux en het proto-evangelie van Jacobus)  over Maria Magdalena vertellen dat rond 1265 nog overal bekend was dat zij van koninklijke bloede was, dochter van Syrus en Eucharia.

Dit was tevens de tijd van de Kruistochten in de Oriënt, de Kruistocht tegen de Katharen (ook wel Albigenzen genoemd, naar hun zetel in Albi) behorende tot één van de gruwelijkste gebeurtenissen en zwartste bladzijden uit de geschiedenis. De queeste naar de heilige graal en allen die ertoe behoorde werden levend verbrand......

Om er zeker van te zijn dat geen enkele 'Kathaar' zou ontsnappen, werd door de Dominicanen en de Paus de Heilige Inquisitie gesticht om de bevolking tegen elkaar op te zetten. Leidende tot een jarenlang spoor van plunderingen, verwoestingen en brandstapels tot de val van de laatste burcht....      
Magdalena betekent 'wachttoren van de kudde' en komt van het Hebreeuwse woord Migdal Eder (Migdal betekent toren). Het is een eretitel, ze is een hogepriesteres met de belangrijke taak van leraar. Maria Migdal Eder wordt vaak afgebeeld met een toren of burcht op de achtergrond of boven haar hoofd.




De Gotische kunst is een verzamelnaam voor de kunstuitingen in de beeldende kunsten in de periode tussen de romaanse kunst en de renaissance, ruwweg van het midden van de twaalfde eeuw tot de eerste helft van de zestiende eeuw. Over het algemeen plaatst men het begin van de gotiek in Frankrijk omstreeks 1140 omdat toen begonnen werd met de bouw van de eerste gotische bouwwerken. Deze gotische bouw kunst is interessant, hier zien we een herleving terug van Maria Magdalena in het vrijelijk licht in deze kerken. In deze periode is namelijk de Griekse filosofie via de Moorse bibliotheken in Latijnse vertalingen in het westen doorgedrongen en dat beïnvloedde de theologie. De nadruk werd gelegd op de symbolische betekenis van het licht - de kathedraalbouw ging meer een meer in de richting van een façade waarbij twee torens, drie portalen met daarboven het ronde roosvenster waar het licht binnenviel in het belangrijkste thema van die kathedraal. Het licht valt door de vele ramen gevuld met voorstellingen in gebrandschilderd glas, die de geest moet verlichten.

De profane literatuur van die tijd verhaalt over ridderidealen en hoofse liefde, waarin vrouwen een belangrijke rol spelen. Dit was een tijd waarin vanuit de twaalfde-eeuwse hoven van Eleanora van Aquitanië en haar dochters Marie en Alex de hoofse liefde en eerbied voor vrouwen in zwang raakte als de centrale thema's van zowel de poëzie als het leven.

Hoofse liefde, de middeleeuwse liefdescultus aan het hof, is liefde waarin gelijkwaardigheid, maar ook respect en verering een grote rol speelt. In deze tijd gaat Maria dan ook een wat hoofse titel krijgen: Madonna, Vrouwe, Dame of Notre Dame.....

                         
                                                   kathedraal van Straatsburg - met burcht, beker en symbool van lijden


Deze zienswijze was niet nieuw, maar herinnert aan de tijden van het Neolithicum en Kreta. Maria Magdalena was in een vroeger incarnatie Norea, de oudste dochter van Adam en Eva....Als we dan ook nog weten dat Maria Magdalena het beeld is van ons aller ziel, wordt duidelijk dat in de genezing van Maria Magdalena de toekomstige genezing van ons aller ziel wordt uitgebeeld.Een gereinigd astraallichaam heet Jonkvrouwe Sophia of de Maagd Sophia en betekent dus de gezuiverde of gereinigde ziel.

Hoofse troubadours van de liefde in haar traditie hebben de westerse geschiedenis grondig veredeld, zij waren vernieuwend en progressief, geïnteresseerd in kunsten en drongen bij tijden aan op sociale hervormingen. Ze schuwde het gebruik van geweld, schiepen behagen in vrolijke, kleurige kleding en verhieven bovenal de Maagd Maria tot hun specifieke beschermheilige.

Deze verering van Maria was een terugkeer naar de oeroude verering van de Godin schrijft ook Riane Eisler in haar boek: De Kelk en het Zwaard. Zij ziet de felle weerstand van de Kerk als een uitdrukking van patristisch verzet en die veroordeelde vrouwen wederom tot een minderwaardige en 'zwijgende' status, allemaal om de macht van de middeleeuwse Kerk te kunnen handhaven werd dit de nieuwe opmaat naar een heksenjacht. Kenmerkend voor 'deze sekten' was volgens onderzoekers dat ze de Maagd vereerden als Onze Dame van de Gedachte. Een projectie van de enige ketterij waarin de middeleeuwse Kerk in was geïnteresseerd: de moederidentificatie. De enige wettische norm was haar patrisme of vader-identificatie in haar androcratische of dominator karakter - dit deed de slinger weer terugdraaien in herleving van vrouw-on-vriendelijke dogma's. Vandaar dat er ook hoofse romans zijn die iets anders beweren, een Oosterse, klassieke of Keltische .....

Kathedraalbouw

Wanneer een vorst een kerk wilde laten bouwen, werd de bouw meestal in een klooster voorbereid. De bouw geschiedde volgens een zgn iconologisch schema waarbij vaak een theoloog in samenwerking met monnik-ontwerpers werd ingeroepen. Men leerde het vak reizend van bouw naar bouw, aantekeningen en schetsend makende. In deze periode werden ook vestingswerken, burchten en kastelen gebouwd, vaak met hulp van dezelfde bouwmeesters. De kastelen waren in eerste plaats versterkte burchten op strategisch belangrijke plaatsen die bescherming bieden, niet alleen aan de kasteelheer en de zijnen, maar ook aan de plaatselijke bevolking. De omwalling met donjons als hoektorens, dienden uitsluitend voor de verdediging en werden niet bewoond. Veel kastelen zijn in de loop der tijden verbouwd, gemoderniseerd of tot ruïne vervallen.



De Notre Dame kathedralen zijn gebouwd op heilige plaatsen, waar al lang voor de komst van Christus de grote moedergodin werd vereerd, bron van alle leven. Ten tijde van de bouw van deze kathedralen in de twaalfde eeuw met Maria Magdalena werd de traditie van de grote, barende moedergodinnen die teruggaat tot de oudste culturen voortgezet.                                                          


Maria Magdalena ontfermt zich over allen die zich tot haar wenden, zij slaat haar enorme mantel om hen heen als een oermoeder. Er is een samenhang want de ziel wordt door velen als ‘vrouwelijk’ opgevat. Vanuit beperkt ego perspectief is de ziel of het hoger zelf vrouwelijk van aard. Maar aangezien de mens vele levens, zowel mannelijk als vrouwelijk heeft geleefd is de ziel noch mannelijk noch vrouwelijk    - ze omvat beide -

Daarom kunnen wij zowel als man en vrouw incarneren. Ons leven heeft een ritme en onze ziel is daarop afgestemd. Zie de sterren als lichtjes op haar mantel. De kleur Rood symboliseert je levensenergie, je ik-gevoel....deze fresco doet erg denken aan werken van Dante. Zijn laatste grote werk is de Divina Commedia van de Florentijn Dante Alighieri die leefde van 1265 – 3121.

De goddelijke komedie van Dante gaat over een held en een heldin, nl. Dante en Beatrice en is een tijdloos dichtwerk met veel beeldende taal en nog steeds actueel. Het laatste gedeelte van de reis gaat door het paradijs, waar Dante begeleid wordt door een vrouw, Beatrice. Het ‘paradijs’ ingaan kunnen slechts een man en een vrouw samen, het is het hoogste dat een mens kan bereiken en symboliseert de terugkeer naar de oorsprong. Wie wijs is geworden aan de ervaringen en heel door de vereniging van het mannelijke en het vrouwelijke op de diepste niveaus is teruggekeerd naar het innerlijke Kind.

                               


In de twaalfde eeuw pakten de troubadours het man-vrouw thema weer op, de vrouw werd voor het eerst sinds de voor-Griekse tijd weer als volwaardig gezien. Opnieuw was de vrouw voor de man de poort naar het goddelijke en zijn poging haar te kennen kwam sterk vanuit het hart, vanuit de liefde. Kennen was hierbij een vorm van liefde en liefde een vorm van kennis. De liefde voor en kennis van de Vrouwe straalde af op de natuur en de natuur werd gekend onder haar inspiratie.


Bij de verovering van het laatste bolwerk Montségur werd door een langdurige belegering de zwaar beproefde bewoners van het kasteel  tot overgave gedwongen, leidende tot de val van Montségur. In 1321 stierf de laatste kathaarse priester op de brandstapel.

Is de inquisitie, de kerkelijke rechtbank, erin geslaagd de queeste naar de heilige graal, naar gelijkwaardigheid in liefde uit te roeien? Heeft de tijd van de oude mannelijke energie van controle en dwang zijn langste tijd beleefd? Weten we na twee Wereldoorlogen het antwoord al? 



© Joke - fluisteralsjeblieft 

Geen opmerkingen: