25-05-2017

De oermoeder van de vrouwengeschiedenis

Venus, de morgenster, als verbindster tussen leven, dood en nieuw leven....



Voor mij waren de boeken van dr. Aninne van der Meer een openbaring: de beschrijving van hoe vrouwen zich in de geschiedenis ontwikkeld en gedragen hebben. Geweld en oorlog dateren pas uit de bronstijd. Dat betekent dat de mens niet van nature agressief is en oorlog niet van alle tijden.
Voor de boeken die Annine schrijft, is veel onderzoek nodig. Onze wereldgeschiedenis is namelijk een door mannen geschreven His-Story verhaal waarbij de vrouwen onzichtbaar blijven en Her-Story ontbreekt. Annine maakt de rol van de vrouw weer zichtbaar en vult onze geschiedenis aan tot een verhaal dat meer in balans is en de werkelijkheid meer recht doet. Er is veel onderzoek nodig om feiten te herinterpreteren en het zoekgeraakte weer terug te vinden. Belangrijk voor mij is dat deze boeken door een vrouw geschreven waren.

“Vrouwen zijn de verbinding tussen leven, dood en nieuw leven.”

Als er vanuit mannelijkheid onderzoek plaatsvindt, wordt er vanuit dat perspectief zo gedacht en ge- keken. Een voorbeeld is dat er bij de vele vanaf de 19e eeuw opgegraven beeldjes door mannelijke archeologen (vrouwen waren nog niet opgeleid) gedacht werd dat dit beelden van prostituees waren vanwege de dikke buiken, billen en borsten. Of dat ze - in het enkele geval dat ze afgeslankt waren -van mannen of ‘geslachtslozen’ waren. Maar van de vele beelden uit de oude en nieuwe steentijd die vanaf de 19e eeuw opgegraven zijn, blijkt slechts 2 tot 3% mannelijk. Kunst (en de symbooltaal op die kunst), een beeldtaal die je moet leren interpreteren, vormt een van de vele bewijzen voor de centrale rol van de vrouw in de prehistorie. Daarnaast leveren onder andere archeologie, antropologie, mythologie, de landschapskunde en de folklore vele andere bewijzen... Ik was erg benieuwd hoe zij tot haar onderzoeken is gekomen.

                                   

                                                                      graangodin catal huÿük


Een geluk voor mij was, dat zij bereid was om - tussen haar vele werkzaamheden door - een interview met mij te doen. Daar zat ik aan een tafel, met rondom vitrines waarin diverse vrouwenbeelden stonden uit vele windstreken van de wereld en ervoer aan den lijve haar grote drive om vrouwen inzicht te geven waar hun roots liggen. Wat die vrouwen toen gedaan hebben, houdt haar in vele opzichten bezig. Vanuit wetenschappelijk oogpunt onderzoekt zij hoe lang geleden het leven van vrouwen was; welke rollen vrouwen onderling hadden en welke rol de mannen vervulden binnen de toenmalige communities.

Steeds meer onderzoek toont aan dat Europa - voor het begin van het patriarchaat en de invallen van paardrijdende steppenomaden uit de grasvlakten van Eurazië, dus voor 3000 v.Chr., het begin van de bronstijd - egalitaire culturen kende die vreedzaam en in verbinding met elkaar leefden in clan- en stamverband. De kunst van de steentijd toont geen geweld, de graven bevatten geen wapens en de nederzettingen zijn niet ter verdediging ommuurd. De culturen zijn vrouwvriendelijk. Al dat geweld en die oorlog, die tot de dag van vandaag voortduren, zijn van later datum: de bronstijd. Dat betekent dat de mens niet van nature agressief is en oorlog niet van alle tijden! Vrouwen zijn vandaag zo ver weg van wat zij aan krachten in huis hebben. Laat staan dat zij niet meer weten hoe die krachten te gebruiken en te beleven. Krachten die bij vrouwelijkheid horen, hoe geef je die vorm? In een zin tussendoor spreekt zij haar zorg uit voor de huidige tijd. Want vrouwen vinden het lastig om hun vrouwelijkheid in deze tijd uit te drukken en zichtbaar te maken. Annine denkt, en dat spreekt zij nadrukkelijk uit, dat de huidige ‘patriarchale’ maatschappij van grote invloed is op de vrouwen: vrouwen zijn in de mannenmaatschappij die wij tot voor kort kenden veel meer gepatriarchaliseerd dan zij zelf beseffen. Een voorbeeld: een ander woord voor menstruatie is ongesteldheid, alsof dat een soort ziekte is terwijl het vroeger als een geschenk gezien werd.

Vrouwen zoeken elkaar nu op en praten vanuit diverse invalshoeken over de vraag hoe te handelen in het huidige tijdsbeeld. Vrouwen hebben de behoefte om te weten waar zij vandaan komen; dat zij geen onzichtbare factor geweest zijn in de verloren geschiedenis van de mens; dat zij een belangrijke rol gespeeld hebben in de evolutie van de mensheid. Die basis van de grootfamilie die er voeger was en waarop je terug kon vallen, is niet meer. De vrede, verbinding en vrouwelijkheid die er ooit waren, kunnen terugkomen in een vorm die bij  de huidige tijd past. Het gaat erom met elkaar communities te vormen waarbij mannen en vrouwen werkelijk gelijkwaardig zijn, zonder aan elkaar gelijk te zijn; met de mannen in een naar vrouwen toe respectvolle en ondersteunende rol. Helder voor Annine is dat de wereld van vandaag kraakt in de voegen en vele dingen niet meer werken. Dat merkt iedereen in de praktijk ook. Vrouwen halen betere studieresultaten, winnen meer medailles en groeien gestaag door in het bedrijfsleven naar topposities.

Het unieke van de vrouwen is dat zij menstrueren en kunnen baren; dit beïnvloedt het denken en handelen van vrouwen en deze dienende rol naar het leven toe maakt hen bijzonder. Vrouwen zijn de verbinding tussen leven, dood en nieuw leven. De eerste wijze oermoeders zijn clanmoeders en geen prostituees; zij worden door latere generaties ver- goddelijkt tot godinnen. De eerste sjamanen zijn vrouwen die in dienst staan van de oermoeder. Die sjamanen begrijpen dat matriarchale clans veilig (voor moeder en kind) zijn; vrouwen en mannen vormen dan nog een grote familiaire groep. Dat betekent dat er geen competitie onderling is, geen drang om de sterkste te willen zijn. Sharen en caren zijn basiselementen in de opvoeding van kinderen. Voor ego’s is geen enkele ruimte en met een overschot aan testosteron wordt dan nog wijs omgesprongen.

Ze laat mij een doos vol materialen zien waaruit haar nieuwe boek moet ontstaan. Ik zie snel een artikel over prostitutie in de religie: over sacrale prostitutie. Hoewel vele boeken geschreven zijn over dit thema heeft sacrale ‘prostitutie’ niet bestaan. Wél iets wat genoemd wordt ‘het heilig huwelijk’. Daar werd niet voor betaald dus kan het ook niet om prostitutie gaan. Oh, wat word ik nieuwsgierig. Zij is zo veelzijdig bezig met het onderwerp vrouwen Mijn potlood kan haar vele verhalen en de snelheid niet bij houden. Ik luister en zuig alle verhalen in mij op. Na het gesprek stap ik in de auto met mijn hoofd vol. Weet zeker dat ik weer veel moet lezen en ontdekken. Over hoe vrouwen uit de geschiedenis geschreven zijn en vrouwen die nu opnieuw zoeken naar hun vrouwelijke identiteit in de 21e eeuw.

 “Het gaat erom met elkaar communities te vormen waarbij mannen en vrouwen werkelijk gelijkwaardig zijn, zonder aan elkaar gelijk te zijn.”

interview door Els van Noorduyn


Voor mij sluit dit helemaal aan bij de visie van Jung. Jung wordt wel genoemd ‘de profeet van de Grote Moeder’. Hij vindt het moederarchetype zeer belangrijk en besteedt er daarom veel aandacht aan.

Maar… het matriarchaat is echter meer dan een vroege en onderontwikkelde psychische fase in de bewustzijnsontwikkeling van de mens. Het is een concrete en gelukkige cultuur-historische en sociale fase in de geschiedenis van de mens. De hoofdpersoon van deze fase bij natuurvolken is de Grote Moeder. Indirect heeft Jung meegewerkt aan het leggen van de maatschappelijke basis voor het matriarchaat als vreedzame samenleving in balans.


Dr. Annine van der Meer is godsdiensthistoricus en theoloog en symbooldeskundige. Zij promoveerde in 1989 bij professor Gilles Quispel. Als kenner van de gnosis (inzicht en eeuwenoude  en diepere, intuïtieve kennis van de christelijk leer) was hij het die haar al in het begin van haar studietijd deed kennismaken met Sophia, de vrouw van God. Na haar promotie deed zij godsdienst-vergelijkend onderzoek naar Sophia en het goddelijke vrouwelijke in joden-en christendom en islam. Vanuit deze periode ging zij terug in de tijd. Zij reisde en speurde om het spoor van de verborgen moeder in beelden en symbolen terug te vinden. Zij geeft regelmatig lezingen en cursussen en is verbonden aan diverse opleidingen. In 2010 worden in het Manifest Female Energy33 wereld- beroemde vrouwen onderscheiden. Onder de zes Nederlandse zoals Neelie Kroes en Irene van Lippe Biesterveld bevindt zich ook Annine van der Meer. 

Geen opmerkingen: