28-05-2015

de symbolen van Sophia en Shekina

De iconografie toont dat de verborgen Moeder voor velen een grote onbekende Vrouwe is. Vroeger kende men haar wel, zij keert terug in ons bewustzijn. Zij is niet nieuw, maar vermoord: Asjera, Eva, Sophia en Maria Magdalena en vele namen met hen. In de beeldtaal kunnen we haar terugvinden in haar symbolen spreekt zij haar taal.
Wie is Sophia eigenlijk?

Zij staat voor Oerwijsheid, vrouwelijke oerkracht, het goddelijk vrouwelijke. Soms heet ze Shakti, of Isis. Er zijn vele namen op vele verschillende plaatsen op de wereld. In oud Israël heet zij Chokma, in Griekenland Sophia, en in Nederland spreken wij van Wijsheid.

Sophia manifesteert zich als de heilige geest  - Sophia toont zich in een kosmisch gewaad

In de gnostisch-christelijke teksten als bewustzijn en onbewustzijn, als Eerste Gedachte, Licht, Glorie, Heerlijkheid, stem, stilte, Moeder, Leven (Eva), liefde, adem, geest, ziel, ware kennis of weten.

Zij is Bewustzijn - zij is er al voor de schepping en staat als uitvoerster aan de zijde van God.
Zij is niet nieuw...zij keert terug in ons bewustzijn

Haar symbolen zijn de boom en het water, de bruid en de dochter....





Sophia is oeroud. Zij is er vóór de schepping.

Zij is uit eeuwigheid gevormd en stond als uitvoerster (medeschepster) aan Zijn zijde (spreuken 8:22...) Haar namen zijn tot symbolen geworden.

de ceder op de Libanon, de cipres, de palmboom, de rozentuin, de schone olijfboom
de plataan, de terebinth, de stroom, lusthof, rivier en zee - de meermin en de spelende dolfijn -
profetie, wijsheid (chokma), onderwijs en leer....bewustzijn....
                                      
ooit was zij een sjamaan - die in oude culturen in de geest van het ene niveau naar het andere niveau heen en terug kon bewegen. De niveaus met bovenaan de kosmos en de sterren, daaronder de aarde en daar weer onder de onderwereld. Annine van der Meer toont aan dat met name vrouwen in een ver verleden specialisten in het sjamaniseren zijn geweest. Zij verzorgen het contact met de verborgen Moeder in al haar gedaanteverwisselingen doorheen de herfst, winter waar in de onderaardse grotten werd gerouwd om de doden en gecommuniceerd werd met geesten van goden en doden.
In het patriarchale tijdperk waren mannen bang voor dit vermogen van vrouwen en soms ook mannen om contact te leggen met de wereld van de goden en de geesten. Zij noemden hen heksen en tovenaars .....Lilith de aartsmoeder van heksen en hekserij.

De gestorvene kan zich verbinden met het waaien van de wind -
en dus met windvlagen, met het klateren van het stromende water
en met de wisselende en grillige beweging van de vlammen in het vuur.
citaat uit Woorden van afscheid

                                                       


De Shekina

In de Talmudische literatuur is zij bekend als de zichtbare en hoorbare manifestatie van Gods aanwezigheid op aarde. In de Midrash-literatuur is zij de onafhankelijke, vrouwelijke godheid die optreedt als bemiddelaar. Ze (Heilige Geest/Shekhina) verdedigt de mens tegenover God en verzoekt hem zich niet te wreken

Ze lijkt op het Gnostische idee van de anima mundi, de ‘wereldziel’en was zijn troetelkind. Wijsheid was Gods echtgenote (symbiosis = ‘huwelijkse samenleving’). De visuele aanwezigheid van God wordt met Shekhina aangeduid. De Shekhina woont pas op aarde sinds de bouw van de tabernakel. De Shekhina is als oneindig veel zonnen. ii. God trok zijn Shekhina samen, zodat ze zo klein was geworden dat ze in de tabernakel kon wonen.


Wijsheid wierp haar schaduwbeeld (eidolon) op de wateren (Tohu wa-Bohu), waarop de archons de wereld en de mens maakten. De zichtbare aanwezigheid van God (wolk = duisternis = glorie) wordt beschreven als ‘wonen’ (shakhan) en als zodanig ook de bewoner van de braamstruik.De glorie van de Shekhina vulde de Tent der Samenkomst.

In functie en positie is de Shekhina de opvolgster van Ashera en Anath. Pas in de vierde eeuw na Chr. wordt De Shekhina voor het eerst voorgesteld als een echte godin.


De Shekhina, het vrouwelijke element, dat een zeer belangrijke plaats inneemt in de Kabbala.
Het Bijbelse tetragrammaton YHWH is de basis voor het Kabbalistische tetragrammaton:
 i. Y: Hokhma, ‘Wijsheid’, = de Vader;
ii. H: Bina, ‘Begrip’, = de Moeder;
iii. W: Tif’eret, ‘Schoonheid’, = de Zoon;
iv. H: Malkhut, ‘Koningschap’, = de Dochter.


Net als Barbelo is ze vier in één. Het goddelijke viertal is niet meer dan mystiek symbolisme om de kwaliteit van God aan te duiden, uitgaande van de letters van het tetragrammaton.

Het zijn herinneringen aan een ouder viertal, die van egypte:
1. Shu, de god van de lucht, de Vader
2. Tefnut, de godin van de dauw, de Moeder
3. Geb, (de god van de) aarde, de Zoon
4. Nut, (de godin van de) hemel, de Dochter

En aan de Sumerische indeling:
i. An, de god van de hemel, de Vader;
ii. Ki of Ninhursag, de godin van de aarde, de Moeder;
iii. Enki, de god van het water, de ene Zoon;
iv. Enlil, de god van de lucht, de andere Zoon.


In de Hettische traditie zijn het maangoden en stormgoden geworden, ook in Kanaän verandert er iets in de vierdeling - Vier menselijke figuren die verrijzen uit dezelfde stam of plantenstengel, bijeengehouden door een ring.

 i. Elkunirsa (Kan. El qone eretz ‘El, schepper van de aarde’), de Vader;
ii. Ashertu (Kan. Ashera), de Moeder;
iii. Baäl-Hadad (de stormgod),  de Zoon; i
v. Ishtar (Kan. Astarte of Anath), de Dochter.

De tetrade bestaat dus altijd uit een ouderpaar en twee kinderen, meestal een zoon en een dochter, of twee zoons; zij representeren en heersen over de vier kosmische elementen. De Vader en de Moeder worden nooit van elkaar gescheiden en heten daarom ‘Metgezellen’ (re’im).

In Shekina ontwikkelt Sophia zich als oergrond, zee van oerlicht, als zijn/haar stralende lichtlichaam. In de dualistische sfeer kreeg zij andere namen toebedeeld: Matronit of Jonkvrouwe. De Matronit is slechts een aspect van de ene God en de laagste van de tien sefirot. De Matronit lijkt op de verering van Maria, de Moeder Gods en kreeg net als haar kuisheid en reinheid toebedeeld. De rol van de Moeder gaat over op de Dochter: Maagd of 'lagere Moeder' - gerepresenteerd door de verboden boom in het Paradijs of zwart van uiterlijk.

De man ziet in de godin de maagd, omdat ze er alleen voor hem moet zijn, maar ook de wellustige vrouw die de liefde met hem bedrijft. Het denkende en waarnemende wezen bedoeld als ontwikkeling werd scheidend gebruikt.  Door deze fout, die sindsdien telkens herhaald werd, ontstond er een scheiding tussen God en zijn gemalin, de Shekhina.
                                           

Geen opmerkingen: